Hakkımızda

Tarihçe

Dört Kapı Kırk Makam Eğitim Kültür ve Araştırma Derneği, 2014 yılında İstanbul’da Tarık Çimen tarafından kurulmuştur. Derneğin kuruluşunda, Aleviliğin doğru biçimde anlaşılması ve aktarılması ihtiyacı belirleyici olmuştur.

Kuruluş sürecinde, kişisel çabaların süreklilik, verimlilik ve uzun soluklu bir anlayış açısından yeterli olmadığı, bu nedenle kurumsal bir yapının gerekli olduğu düşüncesi öne çıkmıştır. Dernek, gönüllülük ve inanç birlikteliği temelinde şekillenmiş; Alevi-Bektaşi inancının bireysel düzeyle sınırlı kalmayıp toplumsal olarak anlaşılması ve aktarılması amacıyla yola çıkmıştır.

Merkezî olarak İstanbul’da yapılanan Dört Kapı Kırk Makam Eğitim Kültür ve Araştırma Derneği, faaliyetlerini Türkiye genelinde eğitim, kültür ve araştırma alanlarında sürdürmektedir.

Dört Kapı’nın Amaç ve Hedefleri

Dört Kapı’nın asli amacı, tarihimizin ve toplumumuzun omuzlarımıza yüklediği ağır sorumluluğu, gönüllülük esasına dayanan bilinçli bir dayanışma anlayışıyla birlikte üstlenmektir. Bu sorumluluk, Alevî-Bektaşîliğin yalnızca kültürel bir miras, folklorik bir unsur ya da geçmişe ait bir gelenek olarak değil; inanç, düşünce ve toplumsal bir olgu olarak doğru biçimde kavranmasını zorunlu kılar. Alevî-Bektaşîliğin bilimsel yöntemlerle ve kendi asli kaynaklarına dayanarak ele alınması, bu nedenle bir tercih değil, ortak ve ertelenemez bir ödevdir.

Bugüne dek Alevîlik üzerine yapılan çalışmaların önemli bir kısmı bu hakikati göz ardı etmiştir. Alevîlik çoğu zaman bir inanç sistemi ve tarihsel-toplumsal olgu olarak ele alınmamış; “gelenek”, “kültür” ya da “folklor” başlıkları altında daraltılmıştır. Bu daraltma, Alevîliği kendi iç bütünlüğü, kavramları ve iddialarıyla anlamayı imkânsız hâle getirmiştir. Öte yandan, bilimsellik iddiası taşıyan kimi yaklaşımlar, Alevîliği kendi tarihsel bağlamından ve kaynak temelli yapısından kopararak öznel ve ideolojik yorumlara tâbi kılmıştır. Daha vahimi ise bilimi nesnel bir yöntem olarak değil, önceden belirlenmiş kabulleri meşrulaştırmanın aracı hâline getiren tutumlardır. Bu tutumlar, Alevîliği anlamaya değil, yeniden tanımlamaya yönelmiştir.

Dört Kapı, kuruluşundan bu yana bu yanlışlıklara karşı açık ve ilkesel bir tutum almıştır. Bizim için mesele, Alevî-Bektaşîliği başkalarının görmek istediği gibi değil, kendisinin olduğu gibi anlamaktır. Alevîlikle ilgili her mesele; dış referanslara, hazır şemalara ya da güncel yönelimlere göre değil, başta Kur’an ve Ehlibeyt buyrukları olmak üzere erkânnameler, nefesler, menakıbnameler, sözlü ocak geleneği ve Ehlibeyt merkezli diğer inanç mirası gibi Alevî-Bektaşî kaynaklarına başvurularak ele alınır. Dünyaya, topluma ve insana dair bakışımızı belirleyen anlayış da bu kaynaklardan süzülmektedir. Çünkü Alevîlik, yalnızca geçmişi anlatan bir hatıra değil; bugünü anlamlandıran ve geleceğe dair söz söyleyen canlı bir inanç ve düşünce sistemidir.

Alevîliğin günümüzün ve geleceğin meselelerine nasıl yaklaştığını ortaya koymak ve bu yaklaşımı savunmak, onu maddi ya da siyasi yönlendirmelere göre şekillendirmeyi reddetmeyi gerektirir. Alevî-Bektaşîlik, dışarıdan dayatılan kalıplarla değil; kendi iç ilkeleri, kavramları ve yöntemleriyle anlaşılabilir. Dört Kapı’nın yolu, bu ilkesel duruşun doğal bir sonucudur ve bu yol, başkalarının sunduğu hazır çözümlerin değil, kendi hakikatinin izini sürer.

Bu bilinçle Dört Kapı; matbu yayınlardan çevrimiçi eğitim programlarına, kültürel ve inançsal gezilerden bilimsel toplantı ve çalıştaylara kadar uzanan geniş bir alanda faaliyet yürütmektedir. Bu faaliyetlerin amacı, Alevî-Bektaşîler arasında sahih bilgiye dayalı bir bilinç oluşturmak ve Alevî-Bektaşîlik okuryazarlığını güçlendirmektir. Hedefimiz, yüzeysel aidiyetlerle yetinen değil; kaynaklarını tanıyan, kavramlarını bilen ve düşünsel bütünlüğü kavrayabilen bir Alevî-Bektaşîlik anlayışının yaygınlaşmasına katkı sunmaktır. Çünkü ancak bu şekilde Alevî-Bektaşîlik doğru anlaşılabilir ve ancak bu şekilde geleceğe sahih biçimde taşınabilir.

Dernek Faaliyetleri

Dört Kapı Kırk Makam Eğitim Kültür ve Araştırma Derneğinin iki temel ve çok sayıda tali faaliyet alanı bulunmaktadır. Bu iki temel alan, Alevî-Bektaşîlerin ihtiyaçları doğrultusunda yürütülen her türlü yayın ve eğitim faaliyetleridir.

Dört Kapı, kâr amacı gütmeyen bir yayıncı olarak Alevî-Bektaşîlikle ilgili eserlerin okuyucuya ulaştırılmasını ve okuma kültürünün geliştirilmesini toplumsal bir sorumluluk olarak görmekte; bu amaç doğrultusunda tescilli markalarıyla aşağıdaki alanlarda faaliyet yürütmektedir:

1. Her türlü Alevî-Bektaşî kaynağının kritiklerinin yapılması, çevirilerinin hazırlanması ve yayımlanması,
2. Alevî-Bektaşîlik alanında tarafsız ve nitelikli araştırma ve çevirilerin yayımlanması,
3. Alevî-Bektaşîliğin yaşayan önderlerinin eserlerinin yayımlanması,
4. Psikoloji alanındaki çalışmalar,
5. Çeşitli alanlarda akademik eserlerin yayımlanması.

Dört Kapı bünyesinde, Alevî-Bektaşî bilincini sağlamlaştırmak amacıyla, tamamı alanında uzman eğitmenler tarafından yürütülen çok sayıda eğitim faaliyeti de gerçekleştirilmektedir. Günümüz koşullarına uygun olarak bu eğitimler ağırlıklı biçimde çevrimiçi olarak yapılmaktadır. Alevî-Bektaşîliğin içsel tutarlılığı gözetilerek kurgulanan eğitim programları, aklı düşünmeye sevk eden ve bilgiye ulaşma araçlarını kazandırmayı amaçlayan evrensel doğru düşünme ilkeleriyle başlamakta; ardından tevhit, adalet, nübüvvet, imamet ve mead gibi Alevî-Bektaşîliğin temel inanç esaslarını ele alan derslerle devam etmektedir.

Bu süreçte Alevî-Bektaşîliğin teolojik temellerini kavrayan canlara, toplumsal ve inançsal görevleri (dede, zakir, hoca vb.) ile bireysel ilgi alanları dikkate alınarak hitabet ve diksiyon, müzik, edebiyat, Osmanlı Türkçesi ve tarih gibi geniş bir yelpazede bireysel ya da toplu dersler planlanmaktadır. Bu yönüyle Dört Kapı’nın faaliyetleri, maddi ve fiziki imkânların el verdiği ölçüde sivil bir Alevî-Bektaşî akademisi oluşturma idealini yansıtmaktadır.

Dört Kapı Kırk Makam Eğitim Kültür ve Araştırma Derneğinin tali faaliyetleri kapsamında, Alevî-Bektaşî inancının tarihsel, kültürel ve toplumsal boyutlarının yerinde ve bütüncül biçimde kavranmasını sağlamak amacıyla kültürel ve dinî geziler düzenlenmekte; sempozyum, panel, çalıştay ve konferans gibi bilimsel toplantılar yoluyla Alevî-Bektaşî inancına ve düşünce dünyasına ilişkin güncel meseleler akademik ve nitelikli bir zeminde ele alınmaktadır. Bu faaliyetler, inanç geleneğiyle doğrudan temas kurulmasını, bilginin paylaşılmasını ve denetlenebilir biçimde tartışılmasını mümkün kılarak Alevî-Bektaşî inanç ve kültürünün doğru anlaşılmasına katkı sunmayı hedeflemektedir.

Derneğin tüm faaliyetlerine ilişkin bağış, teknik destek ve benzeri katkılar ile tüm konulardaki istek, dilek ve öneriler için derneğin resmî internet sitesi ve sitede yer alan iletişim adresleri üzerinden irtibata geçilebilmekte; bu yöndeki her türlü geri bildirim memnuniyetle beklenmektedir.